Laxmi Prasad Devkota – Goli Ho

क.
गोली हो यो गोली हो,
काननेर गाउँछ सुइँय ! रणको बोली हो
आजको यो निम्ता भाइ !
बल्दो भोलि हो !

ख.
चण्डीको यो गिडगिडी, रुद्रको यो तान
ध्वनिले डाक्छ ध्वनिको ढेर, मुग्ध आज प्राण !
जीतहारको छ आज द्धन्द्ध नृत्य, द्धन्द्ध नृत्य,
हेर ! हेर !
लाल आज उग्र लाग,
सम छ बलिदान !
प्रलय डमरु बज्छ डिमडिम,
खुल्छ रुद्रधाम !
गोलीसाथ बोल्छ गोली,
‘के छ भोलि हो ?’
आउँदा युगको गान हो यो,
राग होली हो !

ग.
भेटे यसले देउता पार्छ, छलिए दिन्छ राज !
यसले जिउन, अमृत पिउन, लाउन देवताज !
काननेर गाउँछ सुइँय !
आत्मा नै उडाउँछ हुइयँ !
पुरुखाहरुको माझ !
छातीले धकेले स्वर्ग
पीठले पिछोले नर्क,
केवल मुटुको जाँच !
भूचरी या नभचरी, दुईमा एक आज !
जो अमूल्य मिल्छ भाइ ! ज्यान मारेनी हो !

घ.
छायाबाट तर्सिएका, मायाबाट पर्सिएका
खुम्चिए, डरे !
कालले घिसार्छ बोको, कालले घिसार्छ बोको,
फेरि त्यो भरे !
शहीदलाई खोज के छ ? वीरलाई मोज के छ ?
बोक्रो यो झरे ?
गुदी देखाउँला नेपालीको, गुदी देखाउँला नेपालीको,
मातृदूध रे !
कालसाहू ऋण तिरेर प्वाँखजस्तो हलुका बन्दा घट्छ के भरे ?
एक लहर चिडिया उड्लान्, प्रातः बोली हो !
मानवको यो स्वर्गतर्फ एक टोली हो !

ङ.
सबको भाइ, मेरो भाइ,
सबकी बहिनी, मेरी बहिनी,
सबको घर हो मेरो घर !
यत्ति राखौं मनमा सबले,
एक्लिँदैनौ केको डर
गै बसौँला सबका छानामनि रे एक जहाज बनी,
पूजाकोठा भर !
बादलको त्यो ढोकाभित्र हेर ! घाम छ, घाम छ, घाम छ,
शङ्का छैन, डर !
स्वप्नमा घुसौँला हामी, यादमा बोलौँला हामी,
नेपालीको कान छ ! जान्छ
वाचाल हाम्रो स्वर !
माटी चोली फ्याँकी लाउनु सुनकी चोली हो !

च.
लहडदास, कीर्तिप्यास
सर्पले हान्या होइन यो त !
तार तान्या होइन यो त !
यो त देखाएको नर !
यो त रेटिएकाहरुको आत्मा बिउँझ्या, आत्मा जाग्या,
विधिको अचूक सर !
बीउ फुटेको, मृत् टुटेको
उबजनी अमर !
मूर्छाबाट बिउँती चल्नेहरुको बोली हो !

छ.
दालभात दालभात गाँसबास !
नेपालीको नाङ्गो जीउमा केवल एक कपास !
मानव–हक औ मानव–आस !
यही कदम हो, यही कदम हो, यही कदम हो,
भोकको दम हो,
प्यासको वेग हो !
मानवताको द्धार घचघच, एक ढयाङ्ग, एक ढम्म हो !
बोल्छ प्राण–नलीको भेरी,
‘कुइरो नाश ! कुइरो नाश !’ एक नयाँ प्रकाश !
वेदनाको ज्वाला मुख हो, न्याय बोली हो !

ज.
आँखाको यो दोष होला
अन्धतासँग रोष रोला
बम्किएको होश होला
दीर्घ नींदको बलि !
हिउँमा पाइला, झारमा पाइला, तीरमा पाइला !
नाङ्गा हड्डी क्रूर भाइ ला !
यो युवकको अञ्जुली !
जो जिएथे, जो मरेनन्, रातमा बोली हो !

झ.
क्याँग ती बूटले खान्थी
काँढा झाँग ती, बालू ढयाँग ती !
हाइ लडे, मर्काई आँग ली !
तिनको लाल छाप हेर !
फेर्छ पृथ्वी भोलि हो !
व्यर्थ हुन्न ! चल अगाडि !
बाढी, बाढी !
एक रोज होला फेरि नेपालीको यो आकाश
छयाँगछयाँगती !
युगले फेर्ला चोली हो !
कदम कदम हो, क्रान्ति, क्रान्ति
राष्ट्र शान्ति ! राष्ट्र शान्ति !
यी किरण फुटेर मेट्छन् भूतभ्रान्ति भूतभ्रान्ति !
फेर्ने चोली हो !

ञ.
तारालाई बाटो लाउने, दिल उदाउने
न्यायशील !
छौ कि भूमा ? छौ भुवनमा ? छौ कि स्वरमा ?
लेऊ यो अपिल !
हकको शिशा छिन्नेमाथि !
मानवलाई किन्नेमाथि
हेर आँशु–झील !
आमा भोकी, बाटो रोकी, कोही हिँडयो कि !
सुन्निएका डील ?
ती रुलाउने, ती गिज्याउने, ती भिजाउने
–लाई गिद्ध–चील !
आज तय होस्, आज तय होस्, आज तय होस्,
हकको टोली हो !

ट.
पाठो छिर्केको बिहान छ !
यो रगतले रात जान्छ !
कुम्भकर्ण माटो खान्छ !
रावण जा !
जिन्दगी !
तेल ढली, औ तेल जली !
बन्दछन् दीपावली !
सारा शिखर देशका जल्छन् भोलि हो !

ठ.
सनसनी आनन्द कसको ?
वीररसको !
ज्यानको दाता उही,
ज्यान उसको
भेडा मर्छ घाँसमाथि, जिन्दगी नै रोग उसको !
अब नृसिंह गर्जिदो छ, खम्बा फोरी दीर्घ युगको,
दैत्य झस्क्यो ! दैत्य झस्क्यो
साध नरको चोली हो !

ड.
आयो मजा क्यै ? वीरहरु हो !
काल कुश्ती ?
भोलि क्या कहानी भन्लान्
हरिया बस्ती !
गोली हो यो !
दासदलको अन्त्य बोली !
अन्त्य बोली हो !
एकलौटी शक्ति रुन्छे, लोहा बिन्दु धोली हो !

ढ.
भीम भाइ हो ! भीम भाइ हो ! भीम भाइ हो !
दाह्रा फर्रे !
काँधले धकेल्छौं पर्वत,
यो उखाड्छौं, यो उकेल्छौं
ढुङ्गा पर्रे !
दाना, दाना, पुरुखा झिल्के, पुरुखा झिल्के
जनको राज ! जनको राज !
या त भोलि या त आज !
पन्छी हो ! पन्छी हो !
हुर्रे ! हुर्रे !
आयो आज अन्तरात्मा दुष्टताको पोली हो !

ण.
बढ अगाडि, बढ अगाडि, बढ अगाडि !
निराश ताडी, आश छाडी,
बाढी ! बाढी !
काँढा गिज्याई, कुल्ची झाडी,
मानवको यो झन्डा पछाडि !
एक वीर, एक बज्र, चट्क बोली हो !

त.
के दधीचि केही बुझ्यौ त ?
हड्डी चट्की
बाजलाई चोक्टा दिनुको
के त आज शौक भड्की ?
थर्र संसार पार्नु के यो
हाम्रो थोरै शान हो ?
मानिस पड्की, वायु रड्की, पृथ्वी गड्की,
वज्रको यो गान हो !
भोलि नेपाल आँखा मिच्ला
बिउँझी आँखा खोली हो !

थ.
गाउँछ गोली गोली जो !
स्वागतको बोली हो !
क्यै न बोले बाह्रमासे
फुल नित्य भोलि हो !
बोल्न पाए ‘जनतन्त्र’
धूवाँ फाट्दा खार छाड्दा
रुद्ध कण्ठ खोली हो !
गोली हो यो गोली हो !
तिनका मर्लान्,
असिना पर्लान्, पग्ली झर्लान् !
हाम्रा चाहिं जुगजुगलाई
गाइरहलान् होली हो !

Number of Views for this Poem:3506

Laxmi Prasad Devkota – Gaindopasana

(अथवा यस अर्थसङ्कट–युगको ध्वनि)

क.
प्रभु गैँडा ! प्रभु गैँडा !
देऊ घिउ, चिनी, मैदा !
तातो हलुवा गर पैदा !
कर्कलोले पेट दुख्यो अति !
खल्लो भयो अब कैँडा !
अभावदेखिन् विरक्त भएका भक्तहरुको आवाज सुन !
दुःख सागरमा सुख–वन्दरगाह
खोजी चल्दा हामीहरुको
पार लगाऊ बेडा !

ख.
सङ्कट–युग छ ! सताइरहेछन्
दरिद्रताका छौँडा !
फलाम आज हाम्रो चिउरा !
धनी न दिन्छन् कौडा !
प्रियतमा छन् हाम्री पहेँली !
बच्चाबच्ची नलिखुट्टी !
अस्तित्वको छ सामु पहेली !
फिरफिर निभ्दो बत्ती !
बजारमा छन् सुरसा भाउ
साहू !
मरी–मरीकन जिइरहेछौं
हाहू !
मुर्दा जीवनलाई बेरी रङ्गी कात्रो,
भद्रपुरुषका नाम मलामी,
आफ्ना आत्माहरुका हामी,
मरमिट घाटतिर बनिरहेछौं,
जात्रु ! जात्रु !
गर्ने क्या हो ?
छेपारोको उखान भएको आत्मविकास
कानेखुशी आउँछ गर्न,
‘आत्मविश्वास !’
लथालिङ्ग छन् हाम्रा घरजम !
कीटाणु मित्यारी लाइरहेछन् !
ओहो ! सामाजिक यत्रो भास !
किन ? किन ? सोध्छौँ हामी युगुसँग !
लागी औडा,
तिमी दयालु छैनौ प्रभुजी !
हे गैँडा !

ग.
सम्शेरहरुले मार्थे तिमीकन !
आयो सचिवको पालो !
क्रान्ति यत्ति भो ! आलु–सिमीकन
छैन बदनमा टोलो !
घरमा छैन दियालो !
धम्र्म गर्छौं अब परिवर्तन !
सङ्ग्राम तीतो र तीखो छ !
प्रभु गैंडाको पूजा गर्छौं !
धम्र्म यही नै दिगो छ !

घ.
सपना, बिपना तिमी नै हाम्रा !
बन्न देऊ दिल सब चाम्रा !
हाम्रा युगका छाप हे राम्रा !
प्रभु गैंडा !
आत्मा दिन्छौं, जीवन दिन्छौं,
दिन्छौं साथी भाइ !
बाबु, आत्मा, पत्नी, प्रियतम,
सब तिमीलाई !
हटाऊ दुःखका छौँडा !
राजधानी तिम्रा सारा
तिम्रा गौँडा !
अन्नदाता ! कलिका त्राता !
भूस्वर्गका ए पिता औ माता !
प्रभु गैंडा !

ङ.
बीसौं शताब्दीका यस ढलकका
यस युगका हुँ नेपाली !
धम्र्म नयाँका अवलम्ब िहुँ !
भोका मुख हुँ जन्जाली !
प्रभु गैँडा ! प्रभु गैँडा !
जाँदैनौ नि स्वर्ग ! बिरायौँ !
पृथ्वी बस्छौ ! भूकैँडा !
पण्डितहरुले छकाइदिएछन्,
बनाइदिएछन् राम–भेडा !
झूठा पाठ गरेछौँ ! बिरायौँ !
क्षमा–त्राता !
मोलतोल अब उल्टा लिनेछौँ !
माम–दाता !
पाता कस अब अध्यात्म असुर सब !
भर खाता !
सकल प्रजाका प्रतीक प्रभुका दिव्य मूर्तिले अङ्कित तिम्रो
टप पात !
जन–वनका ए राजा अशङ्कित !
अनेक मुद्राहरुले झङ्कृत !
प्रसन्न बन हे विधाता !

च.
विराट् छ आज ‘सहस्र–सङ्ख्या पुरुषः !’
सर्वतः स्पृत्वा दशाङ्गुलीले
समाजमा छ सङ्घर्ष !
सञ्चालक हे सकल नशाका !
सकल दिशाका ! सकल दशाका !
जगतःआत्मा !
दालमा, भातमा !
दिनमा, रातमा !
सारा बातमा !
सेफमा, साथमा, मुखमा, हातमा,
सब जातमा !
बाहुन तिम्रा मुख झैं बोल्छन् !
क्षत्रिय तिम्रा कर झैं लड्छन् !
वैश्य, बेपारी उरु झैं चल्छन् !
शूद्र पयरमा सुक्दै झुल्छन् !
लक्ष्मी–नारायण हे गैंडा !
जन–जङ्गलमा अवतारी भै
कलिमा पैदा !
देऊ घिउ ! देऊ चाँवल ! देऊ मैदा !
विभूति तिम्रो निमुखालाई भयदा ! भयदा !
चतुरालाई जयदा ! हयदा !
प्रभु गैँडा !

छ.
तिम्रो जन्म सवाई–घाँस !
अवतारहरुको जुन हो वास !
बुद्ध जन्मिए वनका तृणमा,
ईशमशीहा अरु कुनामा ?
ईश्वर पुराना हामी मास्छौं !
ऋषि, मुनि, शास्त्र, साधु छास्छौँ !
पोल्छौँ वेद र गैँडा उपास्छौँ !
भासको आत्मा बलले उकास्छौँ !
शक्ति वृषभ हे ! डुक्रन पास !
हात उठायौँ ! अवतर सुन्दर !
दूर हटाऊ भूतका छौँडा !
गैँडा ! गैँडा ! प्रभु गैँडा !

ज.
सुट्ट आउँछौ कोही घरमा,
मारी चाल !
थुप्रिरहेछौ कहीँ निडरमा
मालामाल !
दर्शन काहीँ दिँदै, दिँदैनौ,
घटघट हाल !
हामी खिचडीवादी प्रभुजी, बन्छौ आज !
जन बेहाल !
अपार छ तिम्रो, बुझी नसक्नु,
टेढो चाल !
जिउनु हो धम्र्म, मर्नु हो पाप !
सिद्धान्त फे¥यौँ, ए आऊ !
अध्यात्मवादी भनीकन फेरि,
हामीलाई नसताऊ !

झ.
तिमी नै चल्दा पाङ्ग्रा, ढयाङ्ग्रा !
बङ्गारा औ पन्जा, नङ्ग्रा !
तिम्रा ह्वाङ्ग्रा, तिम्रा पाङ्ग्रा !
गुलेली, मट्याङ्ग्रा !
भेडा, च्याङ्ग्रा !
तिमी बिनु सब ग्वाङ्ग्रा, गोज्याङ्ग्रा !
बर्फी तिमी नै, अर्बी तिमी नै !
ओज तिमी नै, भोज तिमी नै, मोज तिमी नै,
पोज तिमी नै !
रोज तिमी नै प्याला–छाल !
दरबार तिमी नै, तरबार तिमी नै,
मोटर माल !
क्रान्ति तिमी नै,
कम्प्रोमाइज तिमी नै !
ऊँचा पद औ ठाडा नाक !
बिर्तावाल
बुर्जेवाल !
अत्तर कमाल ! रेशम जाल !
नाइलन सारी घूँघरबाल !
तिमी नै चमचम ! काजूगेडा !
भगवन् गैँडा ! भगवन् गैंडा !

ञ.
जय युग–ईश्वर ! जय घटवासी !
जय जय डोरी तान्न प्रयासी !
शक्ति छ प्रभुको वर्णनपार !
गैँडा ! तिमीकन मारे, तर्पे
आत्म, पितृका तृप्त हजार !

ट.
हाम्रो धम्र्म छ जङ्गल बीचमा
एउटा उठेको माग्दो हात !
आकाश तरफ नित उठिरहेको !
‘आऊ भगवन् ! गैंडा ! खात !
देऊ दाल र देऊ भात !’

ठ.
हामी पुस्तौँ पुस्तौँ ठगिँदा,
हामी भोका नेपाली !
हाम्रा भाव, विचारहरुका,
प्रधना तिमी नै अधिनायक होऊ,
सञ्चाली !
आत्मरक्षण प्रथम नियम हो !
देऊ अरु सब नीति फाली !
रेशमकीरा अँडिर नपाए,
बुन्छ कहाँ रे साहित्य, कलाका
मसिना–जाली ?
चोर साधु हो, अदालत पापी,
परम्परा छ उल्टो खालि !
हाम्रो आत्मा विकाश छ गर्नु !
भर थाली !
चल्छौँ महाजनहरुको बाटो !
चाहन्छौँ हुन मोटो घाटो,
गैँडा–दार !
आत्मा मर्दछ, माटो नमर्दछ !
बल्ल बुझेका छौँ यो सार !
अमरता नै हाम्रो टुटेको,
आत्मा हाम्रो दूर छुटेको,
जायज छन् सब चोरी, डकैती !
रिश्वत, बायाँ हात सबै ती !
जिउनु छ हामीलाई बोल्न !
हिंसा धम्र्म छ कुइरो खोल्न !
बेईमानी, वेदमा ऋण छ !
मिथ्या ठीक छ !
जिन्दगी नै हो धम्र्म महान् !
आत्माभन्दा ठूलो प्राण !
गैँडाको एक मन्दिर बनाए
छैन उजूर !
दैवी सम्पत् बलि ली जान्छौँ सब नेपाली,
हेर्दै गजूर !
छोरा, नाति, पनाति, खनाति,
जनाति चलून् रे ताँती ! ताँती !
अटूट लहर भै भाँति, भाँति !
जाति–सातत्य धम्र्म हो जाति !
अविरल धार !
प्रकृत मानवचेत यही हो !
प्रभु गैँडा !
गरिरहेछौ अरु संहार !

Number of Views for this Poem:2828

Laxmi Prasad Devkota – Huri Pachhi Grihagaman

क.
मीठो, मीठो, प्यारो गन्ध प्याज लसुनको आयो !
सूघँ बडो सरसरायो !
चट्याङ्गहरुमा जन्म लिएको, प्राणवायुको बाक्लो दाना
त्रिकणी ओजोन्,
माछा, माछा गह्नायो !
स्वर्गमा आज डीनर छ !
क्रान्तिपछि ! कि ? क्या हो ?

ख.
देवासुरको युद्ध पछाडि
विजयको भोज छ देउताको !
शुद्धीकृत यस वसुन्धराको
स्वपना आउँछ कताकताको !
झुप्राहरु या अग्लेका,
नौनी डल्ला पग्लेका !
ठूलो कराही, माछा झुरझुर !
रोटी कुरकुर !
चम्चा काँटाहरुको सङ्गीत !
एउटा मीठो नाच्ने गीत !
“हाम्रो लङ्का–जीत !”

ग.
दुलही जस्ती पो छ त घुम्टो जाली डाल्ली, सजल सुस्मिता,
चन्द्रवदनी कृषिवाला यो ल्यासे जस्ती रात !
रात्रि किसान्नी, तारा पारी, नीलो सारी,
मुस्किन खोज्छे बादल उघारी !
माइती सम्झी तैपनि भारी, सुकुमारी !
अतिथि बनीकन आऊँ कि ? नानी !
तिम्रो बन्दो व्यञ्जन चाख्न,
घरमा भारी !
हवाइ तलाउको माछा ! माछा ! मसलादार !

घ.
पखालिएको स्वस्थ गगनमनि
चल्नु छ मानो यस याम !
कुपित क्रान्तिको कोप पछाडि
छामछुम गर्नु क्यै रचनात्मक
सुधारहरु क्यै प्रारम्भिक, स्वप्नगगनमा,
ठाम, ठाम !

ङ.
तर सुन ! तर सुन ! आर्कै गीत छ पृथिवीमा ए ?
टुकुचा छयाङ्ग छयाङ्ग ! मैलो टुकुचा ! निम्न स्रोत छ !
गरीबहरुको गीतसरि छ जहाँ धनीको स्वाङ्ग !
साढे सात बज्यो ए टयाङ्ग ! टयाङ्ग !
“दुःखमा अरुका मुखमा पर्छौ”
भनेर सुन हे ! गाउन लागे
प्याज, लसुनका डयाँग !
दायाँपट्टि , फेरि कन्बक्रीट ? कसको घर यो !
बुलडग ह्वाङ् ह्वाङ् ?
बायाँपट्टि, कसको छानो यस्तो छयाङ् छयाङ् ?
कुन भूसे यो ?
क्वाङ्, क्वाङ्, क्वाङ् !

च.
“पुग्यो यतिले ?”—
बिजुली गिल्ली !
सपना हुन गै जूनकी डल्लो ! कृषिवालाको स्वपना रल्ली !
असन्तोष डकार्छन् डाँडा, खाडी !
सडक उकालो बनेको पाउँछु !
चिसो हवाले आशा घन्क्यो !
चल्दछ निहुरी,
जिल्ली, जिल्ली
हावा बेखुश, के चम्क्यो !

छ.
मीठा परीले माछा भुट्छन्
वैकुण्ठभरि !
एक चिथरीले हात पसार्छे
एक पैसाको भटमास भनीकन,
भूपुत्री, बिचरी !
थुरथुर, नाङ्गीवरी !
के आश्चर्य ? मेघ गर्जन्छ !
असुरहरुका जीत रहेछ ! बास्ना आयो उनकै माछा ख’री !
देउता भोकै मरी !
प्रथम सङ्घर्ष हार रहेछ
देउताको !
बेस हो, चम्के हुरी !

Number of Views for this Poem:2456

Laxmi Prasad Devkota – Bihana Ko Akash Lai

क.

आकाश ! तँ लुकी पालिरहेछस् आफू खाने केवल अँध्यारो !
ए चोरीको ए रे अँध्यारो !
बिक्रीको,
हुँडारहरुको उल्लूकहरुको
षड्यन्त्रीको
दुःस्वपनीको, निशाचरको,
निर्भीकताको साम्राज्य !
ठुक्री, टुक्री, टुक्री जा
फुस्री, धुस्री, बिलाई जा
जा खण्डहरको बाटो !
जल् बल् अभिशापित हे !
ले, सल्की, मेरा
मूक वेदनाका आज्य !

ख.

म सुतेको मानिस हुँ,
जीविततातिर बेहोश !
म लुटेको मानिस हुँ
धनी र वञ्चित, निर्दोष !
हत्याराहरु भागिरहेछन्
छायाहरुका आड लिई
म हतमानव सक्तिनँ बोल्न
बोल्ला नियति काँढ लिई !

ग.

उम्ली ! छड्की !
बेहोशीको कालो कराही !
उम्ली !
मानव, सुत्दछ मर्दैन
रात सधैं पर पर्दैन
सारा रङ्गका दुःख मिलीकन
मिसिएको कालो रङ्ग,
कालको झैं रोगन बन्दछ,
अचेतताको निष्पट अङ्ग !
यो युगको हो सन्नाटा,
निशाऽभिध यो सूनसान
आत्महत्या गरेर उठ्ली
पोखरी आफ्नो मुटुको रुधिर यो,
अर्पी आखिर
अहार्य नीतिमा आफ्नो प्राण !

घ.

एउटा चरो छ नेपाली
आफ्नै खरानीबाट ऊ जाग्दछ, युगयुग पङ्ख उचाली,
एक टाकुरा कहीं छ हिमाली
जसमा मानवताको रथको पाङ्ग्रो गुड्दछ एकपाली ।

ङ.

हाहा ! सुतुवा हो सारा,
दुःख दर्दका अबोल चरुहरु
सकल साँपका पेटारा,
दैन्य, निराशा, लाचारी
अज्ञान, पराजय सारा–
यही कराही कालोमा
उन्ली उठ्दछ आफै यो एक बिहान उज्यालोमा ।

Number of Views for this Poem:1712

Laxmi Prasad Devkota – Kamjori

क.

कमजोरी हुन् दुःखकी बहिनी,
श्रमकी छोरी !
दिनभर, दिनभर मन्थन गर्दै मानव स्नायु
फींज सोहोरी,
विधिले रचे रे कमजोरी !
इन्द्रधनुषको रङ्ग क्यै जोरी !
साँवली छन्, छैनन् गोरी !
तैपनि छन् फेनील हुरी !

ख.

गुलाफ बागमा यस मासुको,
गोधूलिमा, मूल परीकन,
जन्मिन् मोरी !
अलसाइँले गोद लिइन् तब,
गाला जोरी !
क्षुधा र तृष्णासँग ती खेलिन्
भग्न मनोरथहरुका वनमा ।
मध्यरातमा बैंसे भइछन्
प्रथम श्रापकी उम्दा छोरी ।
कविसँग जिस्किन्, तिर्छी हानी ।
कस्ती उत्ताउली ती मोरी !

ग.

आँखा खोली अनगिन कोटी,
ढल्की बादल भुवामा लेटी,
कविता गर्न बसिथिन् रजनी
कागतजस्तो फिंजाई अवनी !
उनकी प्रतिभा मुस्किरहिथिन् !
केही टटोली
चट्ट उँगी छन् ! मुखी ढाकी छन् !
कालो मसी सब ख्वात्तै पोखी !
थाकी छन् ती नरम सिरकमा
छाती जोरी !
यस्तो गर्छिन् बराबर मोरी !
कमजोरी, ती श्रमकी छोरी !

घ.

घनश्यामा छन्, दृग लामा छन् ।
जादूकेशी !
वयसी, अयसी, नशाकी महिषी,
कालो–मुलायम–मखमल–वेशी !
मुसमुस अत्तर आउँछ तिनको
साँझमा बेसी !
‘इविनिङ पेरिस् ! ’
थकित जगत्को त्यसमा के रीस ?
तर निशिजागा कविकी मस्ती,
सीताजस्ती,
देख्छे रङ्गीबिरङ्गी तोरी !
सम्मोहनको लहरी हान्छिने जब ती मोरी !

ङ.

बसिरहेछु, कलम ली घोरी !
फुत्की, भाग्दछु, उड्दछु भन्छु ।
कल्पनाका पङ्खमा लाउँछिन्
मसिनो जाली, रेशम डोरी !
बोक्सी मोरी !
उल्टो जीवन–वीणाका सब तन्त्री बोल्छन् तन्त्री रुन्छन्,
टूट–स्वरमा, झकझक, झुनझुन,
प्रभावले नै आफै सोरी ।
स्वर, स्वर बुन्छन् उँगको जाली !
शीमल कोमल तकियाहरुका गालासँगका प्यारहरुका
कथा–रुमानी, मीठा हाली ।
“शान्ति धनी छ” गाउँछिन् नानी ।
“स्वर्ग के हो ?” बुझिरहेछन् छटछट प्राण हिमानी !
विश्व–शाल्मली फूल–गुल्जार छ !
भन्छ पवनले “निदभर ढुँटे,
आखिर बादल–तकिया, शीमल
–फूवभुवा नै स्वर्गको सार छ ! ”
शीमल बादल !
लम्बनले औ अवलम्बनले प्यासका तारा जब गुम पार्छ,
असङ्ख्य धनको तब पो सार छ !
निद्राधनी क्या अवाक् रहन्छन्, भाषा तिनको क्या लाचार !
खोजहरुको पर त्यो हेर !
क्या संसार छ ! क्या संसार छ !
मानवता छ भावुकतामा मेरो सुृन्दरता हेरी,
अल्सारनुमा, निदाउनुमा नै
आँखा जोरी !
दिनभर, दिनभर पत्थर फोरी,
आत्महत्या गर्छौ कवि किन ?
दृष्ट जगत्मा प्यासले मोरी,
माथा फोरी, कागज कोरी ! ………
सूनसानको दौलत हेर ! आँखा जोरी !”
उँग लागेछ ! झस्की उठें तब !
“गडबड नगरन ! ” भन्दै, “कस्ती
उत्ताउली भएकी तिमी ? ए मोरी”

च.

कलम समाएँ……….खेल्थे नाजुक
औंलाऔंली
तरङ्गजलमा, चोपलचापल
साथ उँगौली !
“औंली बसौली, अलि तल जौली, बयौली,
झल्को उठौली, औंली ।”

छ.

दुःख यो रण हो ! दुःख यो रण हो !
जागरण नै मूक मरण हो !
गाउन लागिन्, ताना छोडी ।
मुस्की मोरी !

ज.

तरबार फुकेर सिपाही मरेझैं
कलम गयोरी ! गयोरी !
कस्तो छोप्ने जादू तिनको !
चोट बिर्से युद्धमरणको
आँखा चिम्ले, सन्चो भो सी !

झ.

मिलजुल स्वरमा तब अब बोलें ।
“हारहरुका हार चढाएँ ! लेऊ मोरी !
खुट्टा मिच लौ, खुट्टा पसारें
सासुकी छोरी !
सौता कविता रिसाई गइन् अब, सुन्दरी गोरी,
मगजै छोडी !
आँशु उनका, प्यास तिमीकन
झ्याप्प निभाऊ चेतन मोरी !
अमरत्व गरीब छ,
दुःखी जीव छ !
मरणै धनी हो !
मरणै मीठो री ! ”

Number of Views for this Poem:4563