Laxmi Prasad Devkota – Ek Asar Ko Bihana

क.
दिनकरको बीउ झन्डै उम्यो
मिरिमिरि–माटो फारी, दृश्य
बदली निशिभर गाइरहिथिन्
प्रकृति, तिनले रोपिन् अवश्य !

ख.
हेर ! टुसाई आउँछ कलिलो,
लाल पत्ती ली दुई बादल !
मानो लुँडेका बीज पलाउँदा
हात ठटाउँदा खुशी बालकदल,
जस्तो मेरो, पन्छी, पशुको,
उफ्यो दिल दिल !

ग.
फुल्दछ, फुल्दछ ढकमक बन्दै
रातो–पहेंलो
यसका सुगन्ध मशीहा चोर्छन्
सुँघिरहेछु
गरिरहेछु चोर्ने मेलो !

घ.
यसको केशर पर्दछ चुली
पन्छी चुम्छन्
पर्वतमुनिले मन्त्र सुनीकन,
यसको रहस्य,
‘भूर्भुव स्वः भूर्भुव स्वः’
तिनका आँगमा
बिरुवा उँग्छन् ।

ङ.
यो रोप्ने को ? यो रोप्ने को ?
जोडाजोडी ?
कस्ती राम्री होलिन् तिनी औ
कस्तो सुन्दर तिनको प्रेमी !
कल्पिरहेछु ताना छोडी !
भावहरुका उब्जिरहेछन् हरिया शस्य
गाई एउटा मन्त्र, रहस्य !
भूर्भुव स्वः भूर्भुव स्वः

च.
जप्छ दुभो पनि यही गायत्री
सजल र सिरसिर,
दिलले अवश्य !

Number of Views for this Poem:17579

Laxmi Prasad Devkota – Bhoot Lai Jhataro

प्रकृतिले जब व्यङ्ग्य रेखिन्
चेहरा तिनका बने
नेपालीको भान लेखिन्
बान् भो हाम्रो भने ।

सब गधाले खुशले ऐंके
भ्यागुताले गाए कें कें
भो भुजङ्गजाति प्रसन्न
मातृभूका पुष्प रोए
धन्य तिनको जन्म धन्य

(हुन त केवल शुक्र-कीरा!)
ज्योतिषीले नाम राख्यो
कोहेनूर! वाह! विश्वहीरा!
नामजस्तो व्यङ्ग्य के छ ?
मणिधर भन्छन् सर्प जो छ
नेपाली रे देश-धमिरा
अङ्ग नै मानिन्छ राम राम
सब खटिरा

व्याकरण मिल्दैन सड्छ
माफ गर्नोस् !
हँस्सी मात्रै लेखिरैछु
आँसु झार्नोस् !
पातालपुरीको गद्य भो
अङ्ग्रेजीको उल्था जस्तो !
हिन्दी वा नेपाली यो !
तैपनि के दालरोटी-
निम्ति कलम नरेटूँ यो ?

गधाका बच्चा हुन्छन् पाजी
भ्यागुताका के हुन् काजी ?
खूब पढाउँथे ती गुरु !
(गुणशील गुरुका पुच्छर थिए
लौरो सीङ?) भो है कथाको
होस् न छिटै पो शुरु !

“ए गधा हो! ‘फ्रग’को माने भ्यागुतो ।
“फ्रगको माने भ्यागुतो ।
फ्रगको माने भ्यागुतो ।”
“के रे? के रे? के रे? के रे?”
“भ्यागुतो
भ्या! भ्या-गु-तो।”

एकादशीको दिन थियो
पशुपति ल्याएछ कालले
एक दिन निज धर्म्ममा
मरन्च्याँसे अक्षता-आशे!
मालिक सम्शेर कोही सम्झे
वेकुण्ठ सुख-टर्ममा
चाकरीका निम्ति आए-
शिवको अनि शेरको औ खीरको

धर्म्मराही धर्मराई
भस्मेश्वरका पासमा
चिता सुँघेछन् आफ्नो है
ढल्को तनको भासमा ।
“हे ठिटा हो!” बोल्न थाले
“भातृभाषा मर्दछिन्
नेपाली बाँच्दैन कहिल्यै
हिन्दीले राज गर्दछिन्।”

मानिस मर्ला भन्ने डर पो
आत्मा भरी छारो चल्यो
वेद तत्पर डग्मगाए
गीता जल्यो गीता जल्यो ।

बोल्न एउटा लाज हो जब
मानिस भैकन साँप स्याँक! स्याँक!
भ्यागुतो क्याँक! क्याँक!
लगुड हाम्रो भै सजीव
बोल्छ हातमा-
‘टाउको टयाक! टयाक!’
(माफ गर्नोस् तीतो लागे!)
सग्लै छन् ती मन्त्र बोलूँ
‘फर्सी फ्याक! फ्याक!’

बाँसमाथि राख नरिवल
काक झुत्रो एक बनाऊ
तीतेपातीले सजाऊ
स्मारक एउटा महापुरुषको
मलको ढिस्कोमा बनाऊ!

मुर्दा बोल्थ्यो नेपालीमा
छक पर्यौं ।
क्या गह्नायो मुखको गन्ध ।
थुक गर्यौ।

सिलटिम्मुर बरफसाथ
ल्याऊ पहेंला चाँवल,
श्याम भाग्छन् रात भरभर
यस्ता मीठा पागल!

हीहीहह हीहीहह
बोल्यो गधा!
छेपाराले मुत्दछन् रे
यस्ता बुज्रुगका चिहानमा
सर्वदा!

खूब झरीमा एक कुकुर
स्याउँ स्याउँ कीरा
सड्थ्यो लाचार! नाम सोधेँ
रै हीरा।
झन्डै झन्डै मै मरेथें
त्यो गह्नाई
बान्ता आई!
तिम्रो बुद्धि! गिद्धलोचन!
यस्तै लाग्यो है मलाई!

Number of Views for this Poem:2440

Laxmi Prasad Devkota – Goli Ho

क.
गोली हो यो गोली हो,
काननेर गाउँछ सुइँय ! रणको बोली हो
आजको यो निम्ता भाइ !
बल्दो भोलि हो !

ख.
चण्डीको यो गिडगिडी, रुद्रको यो तान
ध्वनिले डाक्छ ध्वनिको ढेर, मुग्ध आज प्राण !
जीतहारको छ आज द्धन्द्ध नृत्य, द्धन्द्ध नृत्य,
हेर ! हेर !
लाल आज उग्र लाग,
सम छ बलिदान !
प्रलय डमरु बज्छ डिमडिम,
खुल्छ रुद्रधाम !
गोलीसाथ बोल्छ गोली,
‘के छ भोलि हो ?’
आउँदा युगको गान हो यो,
राग होली हो !

ग.
भेटे यसले देउता पार्छ, छलिए दिन्छ राज !
यसले जिउन, अमृत पिउन, लाउन देवताज !
काननेर गाउँछ सुइँय !
आत्मा नै उडाउँछ हुइयँ !
पुरुखाहरुको माझ !
छातीले धकेले स्वर्ग
पीठले पिछोले नर्क,
केवल मुटुको जाँच !
भूचरी या नभचरी, दुईमा एक आज !
जो अमूल्य मिल्छ भाइ ! ज्यान मारेनी हो !

घ.
छायाबाट तर्सिएका, मायाबाट पर्सिएका
खुम्चिए, डरे !
कालले घिसार्छ बोको, कालले घिसार्छ बोको,
फेरि त्यो भरे !
शहीदलाई खोज के छ ? वीरलाई मोज के छ ?
बोक्रो यो झरे ?
गुदी देखाउँला नेपालीको, गुदी देखाउँला नेपालीको,
मातृदूध रे !
कालसाहू ऋण तिरेर प्वाँखजस्तो हलुका बन्दा घट्छ के भरे ?
एक लहर चिडिया उड्लान्, प्रातः बोली हो !
मानवको यो स्वर्गतर्फ एक टोली हो !

ङ.
सबको भाइ, मेरो भाइ,
सबकी बहिनी, मेरी बहिनी,
सबको घर हो मेरो घर !
यत्ति राखौं मनमा सबले,
एक्लिँदैनौ केको डर
गै बसौँला सबका छानामनि रे एक जहाज बनी,
पूजाकोठा भर !
बादलको त्यो ढोकाभित्र हेर ! घाम छ, घाम छ, घाम छ,
शङ्का छैन, डर !
स्वप्नमा घुसौँला हामी, यादमा बोलौँला हामी,
नेपालीको कान छ ! जान्छ
वाचाल हाम्रो स्वर !
माटी चोली फ्याँकी लाउनु सुनकी चोली हो !

च.
लहडदास, कीर्तिप्यास
सर्पले हान्या होइन यो त !
तार तान्या होइन यो त !
यो त देखाएको नर !
यो त रेटिएकाहरुको आत्मा बिउँझ्या, आत्मा जाग्या,
विधिको अचूक सर !
बीउ फुटेको, मृत् टुटेको
उबजनी अमर !
मूर्छाबाट बिउँती चल्नेहरुको बोली हो !

छ.
दालभात दालभात गाँसबास !
नेपालीको नाङ्गो जीउमा केवल एक कपास !
मानव–हक औ मानव–आस !
यही कदम हो, यही कदम हो, यही कदम हो,
भोकको दम हो,
प्यासको वेग हो !
मानवताको द्धार घचघच, एक ढयाङ्ग, एक ढम्म हो !
बोल्छ प्राण–नलीको भेरी,
‘कुइरो नाश ! कुइरो नाश !’ एक नयाँ प्रकाश !
वेदनाको ज्वाला मुख हो, न्याय बोली हो !

ज.
आँखाको यो दोष होला
अन्धतासँग रोष रोला
बम्किएको होश होला
दीर्घ नींदको बलि !
हिउँमा पाइला, झारमा पाइला, तीरमा पाइला !
नाङ्गा हड्डी क्रूर भाइ ला !
यो युवकको अञ्जुली !
जो जिएथे, जो मरेनन्, रातमा बोली हो !

झ.
क्याँग ती बूटले खान्थी
काँढा झाँग ती, बालू ढयाँग ती !
हाइ लडे, मर्काई आँग ली !
तिनको लाल छाप हेर !
फेर्छ पृथ्वी भोलि हो !
व्यर्थ हुन्न ! चल अगाडि !
बाढी, बाढी !
एक रोज होला फेरि नेपालीको यो आकाश
छयाँगछयाँगती !
युगले फेर्ला चोली हो !
कदम कदम हो, क्रान्ति, क्रान्ति
राष्ट्र शान्ति ! राष्ट्र शान्ति !
यी किरण फुटेर मेट्छन् भूतभ्रान्ति भूतभ्रान्ति !
फेर्ने चोली हो !

ञ.
तारालाई बाटो लाउने, दिल उदाउने
न्यायशील !
छौ कि भूमा ? छौ भुवनमा ? छौ कि स्वरमा ?
लेऊ यो अपिल !
हकको शिशा छिन्नेमाथि !
मानवलाई किन्नेमाथि
हेर आँशु–झील !
आमा भोकी, बाटो रोकी, कोही हिँडयो कि !
सुन्निएका डील ?
ती रुलाउने, ती गिज्याउने, ती भिजाउने
–लाई गिद्ध–चील !
आज तय होस्, आज तय होस्, आज तय होस्,
हकको टोली हो !

ट.
पाठो छिर्केको बिहान छ !
यो रगतले रात जान्छ !
कुम्भकर्ण माटो खान्छ !
रावण जा !
जिन्दगी !
तेल ढली, औ तेल जली !
बन्दछन् दीपावली !
सारा शिखर देशका जल्छन् भोलि हो !

ठ.
सनसनी आनन्द कसको ?
वीररसको !
ज्यानको दाता उही,
ज्यान उसको
भेडा मर्छ घाँसमाथि, जिन्दगी नै रोग उसको !
अब नृसिंह गर्जिदो छ, खम्बा फोरी दीर्घ युगको,
दैत्य झस्क्यो ! दैत्य झस्क्यो
साध नरको चोली हो !

ड.
आयो मजा क्यै ? वीरहरु हो !
काल कुश्ती ?
भोलि क्या कहानी भन्लान्
हरिया बस्ती !
गोली हो यो !
दासदलको अन्त्य बोली !
अन्त्य बोली हो !
एकलौटी शक्ति रुन्छे, लोहा बिन्दु धोली हो !

ढ.
भीम भाइ हो ! भीम भाइ हो ! भीम भाइ हो !
दाह्रा फर्रे !
काँधले धकेल्छौं पर्वत,
यो उखाड्छौं, यो उकेल्छौं
ढुङ्गा पर्रे !
दाना, दाना, पुरुखा झिल्के, पुरुखा झिल्के
जनको राज ! जनको राज !
या त भोलि या त आज !
पन्छी हो ! पन्छी हो !
हुर्रे ! हुर्रे !
आयो आज अन्तरात्मा दुष्टताको पोली हो !

ण.
बढ अगाडि, बढ अगाडि, बढ अगाडि !
निराश ताडी, आश छाडी,
बाढी ! बाढी !
काँढा गिज्याई, कुल्ची झाडी,
मानवको यो झन्डा पछाडि !
एक वीर, एक बज्र, चट्क बोली हो !

त.
के दधीचि केही बुझ्यौ त ?
हड्डी चट्की
बाजलाई चोक्टा दिनुको
के त आज शौक भड्की ?
थर्र संसार पार्नु के यो
हाम्रो थोरै शान हो ?
मानिस पड्की, वायु रड्की, पृथ्वी गड्की,
वज्रको यो गान हो !
भोलि नेपाल आँखा मिच्ला
बिउँझी आँखा खोली हो !

थ.
गाउँछ गोली गोली जो !
स्वागतको बोली हो !
क्यै न बोले बाह्रमासे
फुल नित्य भोलि हो !
बोल्न पाए ‘जनतन्त्र’
धूवाँ फाट्दा खार छाड्दा
रुद्ध कण्ठ खोली हो !
गोली हो यो गोली हो !
तिनका मर्लान्,
असिना पर्लान्, पग्ली झर्लान् !
हाम्रा चाहिं जुगजुगलाई
गाइरहलान् होली हो !

Number of Views for this Poem:3515

Laxmi Prasad Devkota – Gaindopasana

(अथवा यस अर्थसङ्कट–युगको ध्वनि)

क.
प्रभु गैँडा ! प्रभु गैँडा !
देऊ घिउ, चिनी, मैदा !
तातो हलुवा गर पैदा !
कर्कलोले पेट दुख्यो अति !
खल्लो भयो अब कैँडा !
अभावदेखिन् विरक्त भएका भक्तहरुको आवाज सुन !
दुःख सागरमा सुख–वन्दरगाह
खोजी चल्दा हामीहरुको
पार लगाऊ बेडा !

ख.
सङ्कट–युग छ ! सताइरहेछन्
दरिद्रताका छौँडा !
फलाम आज हाम्रो चिउरा !
धनी न दिन्छन् कौडा !
प्रियतमा छन् हाम्री पहेँली !
बच्चाबच्ची नलिखुट्टी !
अस्तित्वको छ सामु पहेली !
फिरफिर निभ्दो बत्ती !
बजारमा छन् सुरसा भाउ
साहू !
मरी–मरीकन जिइरहेछौं
हाहू !
मुर्दा जीवनलाई बेरी रङ्गी कात्रो,
भद्रपुरुषका नाम मलामी,
आफ्ना आत्माहरुका हामी,
मरमिट घाटतिर बनिरहेछौं,
जात्रु ! जात्रु !
गर्ने क्या हो ?
छेपारोको उखान भएको आत्मविकास
कानेखुशी आउँछ गर्न,
‘आत्मविश्वास !’
लथालिङ्ग छन् हाम्रा घरजम !
कीटाणु मित्यारी लाइरहेछन् !
ओहो ! सामाजिक यत्रो भास !
किन ? किन ? सोध्छौँ हामी युगुसँग !
लागी औडा,
तिमी दयालु छैनौ प्रभुजी !
हे गैँडा !

ग.
सम्शेरहरुले मार्थे तिमीकन !
आयो सचिवको पालो !
क्रान्ति यत्ति भो ! आलु–सिमीकन
छैन बदनमा टोलो !
घरमा छैन दियालो !
धम्र्म गर्छौं अब परिवर्तन !
सङ्ग्राम तीतो र तीखो छ !
प्रभु गैंडाको पूजा गर्छौं !
धम्र्म यही नै दिगो छ !

घ.
सपना, बिपना तिमी नै हाम्रा !
बन्न देऊ दिल सब चाम्रा !
हाम्रा युगका छाप हे राम्रा !
प्रभु गैंडा !
आत्मा दिन्छौं, जीवन दिन्छौं,
दिन्छौं साथी भाइ !
बाबु, आत्मा, पत्नी, प्रियतम,
सब तिमीलाई !
हटाऊ दुःखका छौँडा !
राजधानी तिम्रा सारा
तिम्रा गौँडा !
अन्नदाता ! कलिका त्राता !
भूस्वर्गका ए पिता औ माता !
प्रभु गैंडा !

ङ.
बीसौं शताब्दीका यस ढलकका
यस युगका हुँ नेपाली !
धम्र्म नयाँका अवलम्ब िहुँ !
भोका मुख हुँ जन्जाली !
प्रभु गैँडा ! प्रभु गैँडा !
जाँदैनौ नि स्वर्ग ! बिरायौँ !
पृथ्वी बस्छौ ! भूकैँडा !
पण्डितहरुले छकाइदिएछन्,
बनाइदिएछन् राम–भेडा !
झूठा पाठ गरेछौँ ! बिरायौँ !
क्षमा–त्राता !
मोलतोल अब उल्टा लिनेछौँ !
माम–दाता !
पाता कस अब अध्यात्म असुर सब !
भर खाता !
सकल प्रजाका प्रतीक प्रभुका दिव्य मूर्तिले अङ्कित तिम्रो
टप पात !
जन–वनका ए राजा अशङ्कित !
अनेक मुद्राहरुले झङ्कृत !
प्रसन्न बन हे विधाता !

च.
विराट् छ आज ‘सहस्र–सङ्ख्या पुरुषः !’
सर्वतः स्पृत्वा दशाङ्गुलीले
समाजमा छ सङ्घर्ष !
सञ्चालक हे सकल नशाका !
सकल दिशाका ! सकल दशाका !
जगतःआत्मा !
दालमा, भातमा !
दिनमा, रातमा !
सारा बातमा !
सेफमा, साथमा, मुखमा, हातमा,
सब जातमा !
बाहुन तिम्रा मुख झैं बोल्छन् !
क्षत्रिय तिम्रा कर झैं लड्छन् !
वैश्य, बेपारी उरु झैं चल्छन् !
शूद्र पयरमा सुक्दै झुल्छन् !
लक्ष्मी–नारायण हे गैंडा !
जन–जङ्गलमा अवतारी भै
कलिमा पैदा !
देऊ घिउ ! देऊ चाँवल ! देऊ मैदा !
विभूति तिम्रो निमुखालाई भयदा ! भयदा !
चतुरालाई जयदा ! हयदा !
प्रभु गैँडा !

छ.
तिम्रो जन्म सवाई–घाँस !
अवतारहरुको जुन हो वास !
बुद्ध जन्मिए वनका तृणमा,
ईशमशीहा अरु कुनामा ?
ईश्वर पुराना हामी मास्छौं !
ऋषि, मुनि, शास्त्र, साधु छास्छौँ !
पोल्छौँ वेद र गैँडा उपास्छौँ !
भासको आत्मा बलले उकास्छौँ !
शक्ति वृषभ हे ! डुक्रन पास !
हात उठायौँ ! अवतर सुन्दर !
दूर हटाऊ भूतका छौँडा !
गैँडा ! गैँडा ! प्रभु गैँडा !

ज.
सुट्ट आउँछौ कोही घरमा,
मारी चाल !
थुप्रिरहेछौ कहीँ निडरमा
मालामाल !
दर्शन काहीँ दिँदै, दिँदैनौ,
घटघट हाल !
हामी खिचडीवादी प्रभुजी, बन्छौ आज !
जन बेहाल !
अपार छ तिम्रो, बुझी नसक्नु,
टेढो चाल !
जिउनु हो धम्र्म, मर्नु हो पाप !
सिद्धान्त फे¥यौँ, ए आऊ !
अध्यात्मवादी भनीकन फेरि,
हामीलाई नसताऊ !

झ.
तिमी नै चल्दा पाङ्ग्रा, ढयाङ्ग्रा !
बङ्गारा औ पन्जा, नङ्ग्रा !
तिम्रा ह्वाङ्ग्रा, तिम्रा पाङ्ग्रा !
गुलेली, मट्याङ्ग्रा !
भेडा, च्याङ्ग्रा !
तिमी बिनु सब ग्वाङ्ग्रा, गोज्याङ्ग्रा !
बर्फी तिमी नै, अर्बी तिमी नै !
ओज तिमी नै, भोज तिमी नै, मोज तिमी नै,
पोज तिमी नै !
रोज तिमी नै प्याला–छाल !
दरबार तिमी नै, तरबार तिमी नै,
मोटर माल !
क्रान्ति तिमी नै,
कम्प्रोमाइज तिमी नै !
ऊँचा पद औ ठाडा नाक !
बिर्तावाल
बुर्जेवाल !
अत्तर कमाल ! रेशम जाल !
नाइलन सारी घूँघरबाल !
तिमी नै चमचम ! काजूगेडा !
भगवन् गैँडा ! भगवन् गैंडा !

ञ.
जय युग–ईश्वर ! जय घटवासी !
जय जय डोरी तान्न प्रयासी !
शक्ति छ प्रभुको वर्णनपार !
गैँडा ! तिमीकन मारे, तर्पे
आत्म, पितृका तृप्त हजार !

ट.
हाम्रो धम्र्म छ जङ्गल बीचमा
एउटा उठेको माग्दो हात !
आकाश तरफ नित उठिरहेको !
‘आऊ भगवन् ! गैंडा ! खात !
देऊ दाल र देऊ भात !’

ठ.
हामी पुस्तौँ पुस्तौँ ठगिँदा,
हामी भोका नेपाली !
हाम्रा भाव, विचारहरुका,
प्रधना तिमी नै अधिनायक होऊ,
सञ्चाली !
आत्मरक्षण प्रथम नियम हो !
देऊ अरु सब नीति फाली !
रेशमकीरा अँडिर नपाए,
बुन्छ कहाँ रे साहित्य, कलाका
मसिना–जाली ?
चोर साधु हो, अदालत पापी,
परम्परा छ उल्टो खालि !
हाम्रो आत्मा विकाश छ गर्नु !
भर थाली !
चल्छौँ महाजनहरुको बाटो !
चाहन्छौँ हुन मोटो घाटो,
गैँडा–दार !
आत्मा मर्दछ, माटो नमर्दछ !
बल्ल बुझेका छौँ यो सार !
अमरता नै हाम्रो टुटेको,
आत्मा हाम्रो दूर छुटेको,
जायज छन् सब चोरी, डकैती !
रिश्वत, बायाँ हात सबै ती !
जिउनु छ हामीलाई बोल्न !
हिंसा धम्र्म छ कुइरो खोल्न !
बेईमानी, वेदमा ऋण छ !
मिथ्या ठीक छ !
जिन्दगी नै हो धम्र्म महान् !
आत्माभन्दा ठूलो प्राण !
गैँडाको एक मन्दिर बनाए
छैन उजूर !
दैवी सम्पत् बलि ली जान्छौँ सब नेपाली,
हेर्दै गजूर !
छोरा, नाति, पनाति, खनाति,
जनाति चलून् रे ताँती ! ताँती !
अटूट लहर भै भाँति, भाँति !
जाति–सातत्य धम्र्म हो जाति !
अविरल धार !
प्रकृत मानवचेत यही हो !
प्रभु गैँडा !
गरिरहेछौ अरु संहार !

Number of Views for this Poem:2838

Laxmi Prasad Devkota – Huri Pachhi Grihagaman

क.
मीठो, मीठो, प्यारो गन्ध प्याज लसुनको आयो !
सूघँ बडो सरसरायो !
चट्याङ्गहरुमा जन्म लिएको, प्राणवायुको बाक्लो दाना
त्रिकणी ओजोन्,
माछा, माछा गह्नायो !
स्वर्गमा आज डीनर छ !
क्रान्तिपछि ! कि ? क्या हो ?

ख.
देवासुरको युद्ध पछाडि
विजयको भोज छ देउताको !
शुद्धीकृत यस वसुन्धराको
स्वपना आउँछ कताकताको !
झुप्राहरु या अग्लेका,
नौनी डल्ला पग्लेका !
ठूलो कराही, माछा झुरझुर !
रोटी कुरकुर !
चम्चा काँटाहरुको सङ्गीत !
एउटा मीठो नाच्ने गीत !
“हाम्रो लङ्का–जीत !”

ग.
दुलही जस्ती पो छ त घुम्टो जाली डाल्ली, सजल सुस्मिता,
चन्द्रवदनी कृषिवाला यो ल्यासे जस्ती रात !
रात्रि किसान्नी, तारा पारी, नीलो सारी,
मुस्किन खोज्छे बादल उघारी !
माइती सम्झी तैपनि भारी, सुकुमारी !
अतिथि बनीकन आऊँ कि ? नानी !
तिम्रो बन्दो व्यञ्जन चाख्न,
घरमा भारी !
हवाइ तलाउको माछा ! माछा ! मसलादार !

घ.
पखालिएको स्वस्थ गगनमनि
चल्नु छ मानो यस याम !
कुपित क्रान्तिको कोप पछाडि
छामछुम गर्नु क्यै रचनात्मक
सुधारहरु क्यै प्रारम्भिक, स्वप्नगगनमा,
ठाम, ठाम !

ङ.
तर सुन ! तर सुन ! आर्कै गीत छ पृथिवीमा ए ?
टुकुचा छयाङ्ग छयाङ्ग ! मैलो टुकुचा ! निम्न स्रोत छ !
गरीबहरुको गीतसरि छ जहाँ धनीको स्वाङ्ग !
साढे सात बज्यो ए टयाङ्ग ! टयाङ्ग !
“दुःखमा अरुका मुखमा पर्छौ”
भनेर सुन हे ! गाउन लागे
प्याज, लसुनका डयाँग !
दायाँपट्टि , फेरि कन्बक्रीट ? कसको घर यो !
बुलडग ह्वाङ् ह्वाङ् ?
बायाँपट्टि, कसको छानो यस्तो छयाङ् छयाङ् ?
कुन भूसे यो ?
क्वाङ्, क्वाङ्, क्वाङ् !

च.
“पुग्यो यतिले ?”—
बिजुली गिल्ली !
सपना हुन गै जूनकी डल्लो ! कृषिवालाको स्वपना रल्ली !
असन्तोष डकार्छन् डाँडा, खाडी !
सडक उकालो बनेको पाउँछु !
चिसो हवाले आशा घन्क्यो !
चल्दछ निहुरी,
जिल्ली, जिल्ली
हावा बेखुश, के चम्क्यो !

छ.
मीठा परीले माछा भुट्छन्
वैकुण्ठभरि !
एक चिथरीले हात पसार्छे
एक पैसाको भटमास भनीकन,
भूपुत्री, बिचरी !
थुरथुर, नाङ्गीवरी !
के आश्चर्य ? मेघ गर्जन्छ !
असुरहरुका जीत रहेछ ! बास्ना आयो उनकै माछा ख’री !
देउता भोकै मरी !
प्रथम सङ्घर्ष हार रहेछ
देउताको !
बेस हो, चम्के हुरी !

Number of Views for this Poem:2462